Linki »
Serwis »
Forum »
Firmy »
Kontakt »
Strona główna »
Strona Główna
Bocian biały on-line
Wyszukiwarka
Wczoraj i dziś
Międzyrzecze
Samorzad
Międzyrzecze
Międzyrzecze
Zespół Szkolno Przedszkolny
Zespół Szkolno Przedszkolny
Międzyrzecze
Przedszkole Marcinek
Międzyrzecze
GOK
Międzyrzecze
Biblioteka
Międzyrzecze
Ośrodek Zdrowia
Międzyrzecze
Parafie
Międzyrzecze
Międzyrzecze
Stowarzyszenie Przyjaciół Międzyrzecza
Międzyrzecze
OSP
Międzyrzecze
Międzyrzecze
KGW
Międzyrzecze
Międzyrzecze
Zespół Międzyrzeczanie
Międzyrzecze
Emeryci
Międzyrzecze
Kluby sportowe
Międzyrzecze
Międzyrzecze
Koło łowieckie
Międzyrzecze



Pozdrowienia    dodaj
Temat miesišca
Strona główna
powrót

VI Konkurs "Najpiękniejszy Moj"
data dodania: Wtorek 5 kwietnia 2016

Gminny Ośrodek Kultury w Jasienicy ogłasza VI edycję konkursu "Najpiękniejszy Moj".

Zgłoszenia należy dostarczyć do 28.04.2016 r. do biura Gminnego Ośrodka Kultury w Jasienicy ( ul. Modrzewiowa 1360, budynek Kompleksu Sportowo - Kulturalno - Rekreacyjnego w Jasienicy ).

Regulamin oraz karta zgłoszeń do pobrania na stronie www.gokjasienica.pl

Organizatorzy przypominają o dwóch ważnych aspektach tradycji stawiania Moja :

  • Moja nie wolno odbierać siłą
  • Konkurencyjnego Moja można ścinać tylko do rana ( godz. 06.00 )  1 maja !!!

Bardzo prosimy o uszanowanie wielowiekowych  tradycji. Postępowanie niezgodne z powyższymi zasadami jest niehonorowe i nosi znamiona wandalizmu.

 

Stawiani moja


Tylko na Orawie, Spiszu i na Śląsku zachował się jeszcze zwyczaj stawiania „moja”, „mojki” lub „jedlicki”. „Moj to był wbity w ziymie łokorowany świyży  kole dwanost metrów świyrk, kierymu zostawiali na kóńcu małe drzewko, na nim wieszali strokate bandle, stawiali jóm pannóm  na wydaniu, tym kiere się uzdały, nóm kawalyróm”.(1)
Zwyczaj stawiania mojów sięga ponoć korzeniami czasów antycznych, kiedy Grecy, Etruskowie i Rzymianie stawiali drzewka na domach i budynkach gospodarskich, by chronić je przed złymi duchami i chorobami. Drzewko majowe było symbolem ducha wzrostu, zdrowia, płodności, symbolizowało także obfitość w zbiorach, powodzenie dla mieszkańców oraz zapewniało dobrobyt. Pierwsze informacje o mojach w Europie pochodzą z 1255 roku. Stawiano jej wówczas jako przejaw czci i życzliwości przed kościołami, ratuszami, domami zamożnych i poważanych osób, wysokim urzędnikom gminnym, a w wojsku wyższym rangą oficerom a także przed domami dziewcząt cieszących się szczególnym powodzeniem.  Nie wiadomo kiedy dokładnie zwyczaj ten zawędrował na ziemie polskie. Szczególnie popularny był w Karpatach i na Śląsku. Zachował się obraz namalowany w 1590r. przez artystę malarza Hansa Donauer. Tam właśnie jest przedstawiony po raz pierwszy moj. Etnografowie uważają, że zwyczaj stawiania  moja, rozpowszechnił się dość szeroko po wojnie 30- letniej (po 1648 r.). Nie ulega jednak kwestii, że już w wieku XVI postawienie moja było znakiem poważnego zainteresowania się dziewczyną, a nawet przy pewnych, określonych okolicznościach mogło mieć prawne znaczenie. I tak np. w Czechach uznawano prawomocność ożenków nie tylko na podstawie ślubowania wierności i miłości, a także po udokumentowaniu oświadczeniami świadków, że postawiono na tę okoliczność moja. Zwyczaj stawiania mojów musiał  być bardzo rozpowszechniony na Orawie, skoro w roku 1839  panowie na zamkach orawskich wydali surowy zakaz stawiania moji, by chronić lasy przed nadmierną wycinką.
Moje stawiano na trzy sposoby :
- chłopak stawiał moj tylko tej dziewczynie, o której względy się starał
- kawalerowie stawiali moj jako dar dla wszystkich dziewczyn we wsi
- moj stawiany był dla każdej dziewczyny, ale gdy miała ona swojego chłopca, jej moj musiał być inny niż reszta
Wszystkie dziewczyny z niecierpliwością czekały na pierwszomajowe oświadczyny. Jeżeli niektóre nie miały wzięcia, to ich ojcowie sami w tajemnicy stawiali nocą moje.
Bywało również i tak, że zamiast moja stawiano dziewczynie dziada. Był to wtedy wielki wstyd. Toteż pilnowano w nocy ,aby takiego dziada nie postawiono. Pilnowano również aby nikt nie wywiercił dziury w żerdzi na której stał moj.
Moj stawiany jest zawsze w nocy z ostatniego dnia kwietnia na 1 maja, czyli w Noc Filipa i Jakuba. Na moju czasami umieszczana była tabliczka - z dedykacją, wierszem lub wyznaniem. Do rana czuwają przy nim warty kawalerów. Jest bowiem też zwyczaj, że konkurenci podcinają niepilnowanego moja. Albo dlatego, że ubiegają się o tę samą pannę, albo złośliwie. Gdy noc minie - moje są już bezpieczne i  stoją do Zielonych Świątek. Dopiero wówczas można je było ściąć, a ceremonii tej powinien dokonać stawiający moja. Powinien on również  porąbać go na drobne kawałki i rozpalić ognisko. Wtedy to panna, przed której domem się znajduje, zobowiązana jest przygotować poczęstunek i gorzałkę dla kawalerów lub kawalera, odbywa również się zabawa z muzyką, czyli tzw. ogrywanie moja.
Z czasem w niektórych miejscach publiczne oświadczyny powoli zanikły, a stawianie moja nabrało charakteru ogólnego, stawiano tylko 1 maszt we wsi. Między wsiami dochodziło do rywalizacji o najbardziej okazałego moja. Prowadziło to do ścinania i kradzieży moja, przez konkurencyjną wieś. Istniał nawet swoisty kodeks czy regulamin kradzieży moja, który mówił m.in. , że :
- nie wolno moja odbierać siłą
- wolno go ukraść tylko wtedy, gdy nie jest pilnowany, lub gdy pilnujący np. upiwszy się śpi i nie strzeże drzewka
- konkurencyjna wieś, która ukradnie moj, powinna z dumą podać ów fakt do publicznej wiadomości i żądać należnego okupu (zwyczajowo - beczki piwa),
- jeśli moj nie został wykupiony, można go postawić w swojej wsi, jeżeli jest wyższy, lub postawić go obok swojego, po uprzednim odarciu z ozdób, jako swoiste „drzewo hańby”,
- moja nie wolno kraść po 1 maja (do tego czasu, od momentu postawienia, należy go pilnować), 
- kradzież nie podlega zaskarżeniu sądowemu. Sąd i tak by sprawę umorzył, nakazując jednocześnie poszkodowanym, żeby na przyszłość lepiej moj pilnować.


Opracowanie : GOK Jasienica

1. Materiały archiwalne Muzeum Beskidzkiego w Wiśle


   



   

powrót
Komentarze

W celu dodania komentarza musisz być zalogowany na forum serwisu miedzyrzecze.org.pl. Jesli posiadasz konto kliknij w link i zaloguj się.
Copyright ⓒ Stowarzyszenie Przyjaciół Międzyrzecza 2007-2015