Linki »
Serwis »
Forum »
Firmy »
Kontakt »
Strona główna »
Strona Główna
Bocian biały on-line
Wyszukiwarka
Wczoraj i dziś
Międzyrzecze
Samorzad
Międzyrzecze
Międzyrzecze
Zespół Szkolno Przedszkolny
Zespół Szkolno Przedszkolny
Międzyrzecze
Przedszkole Marcinek
Międzyrzecze
GOK
Międzyrzecze
Biblioteka
Międzyrzecze
Ośrodek Zdrowia
Międzyrzecze
Parafie
Międzyrzecze
Międzyrzecze
Stowarzyszenie Przyjaciół Międzyrzecza
Międzyrzecze
OSP
Międzyrzecze
Międzyrzecze
KGW
Międzyrzecze
Międzyrzecze
Zespół Międzyrzeczanie
Międzyrzecze
Emeryci
Międzyrzecze
Kluby sportowe
Międzyrzecze
Międzyrzecze
Koło łowieckie
Międzyrzecze



Pozdrowienia    dodaj
Temat miesišca
Strona główna
powrót

Historia Międzyrzecza
data dodania: Środa 24 stycznia 2007

 

  MIĘDZYRZECZE

Dr Jerzy Polak - O historii Międzyrzecza - wykład wygłoszony w dniu 10 maja 2008 roku w 'Chacie Międzyrzecze' - pobierz plik mp3 (spakowany zip-em)

Herb Międzyrzecza DolnegoHerb Międzyrzecza GórnegoMiędzyrzecze to miejscowość położona na Pogórzu Śląskim, średnio na wysokości 300 m n.p.m., należy do województwa śląskiego, powiatu bielskiego, gminy Jasienica. Jest to wieś o powierzchni 20,33 km2, w tym Międzyrzecze Górne 12,52 km2 a Międzyrzecze Dolne zajmuje 7,81 km2. W roku 2008 zamieszkiwało tu ponad 3300 osób, z tego w Międzyrzeczu Górnym ponad 2200, a w Międzyrzeczu Dolnym ponad 1100. Międzyrzecze stanowią dwa sołectwa – Międzyrzecze Górne i Międzyrzecze Dolne. Podział ten jest podziałem sztucznym i nie jest podyktowany położeniem. Wsie integrowały kościoły katolicki i ewangelicki, jak też i szkoły, polska i niemiecka.

Panorama Międzyrzecza

Nazwa miejscowości pochodzi od położenia między rzekami: Międzyrzeczanką, Jasienicą, Rudawką oraz Wapienicą. Międzyrzecze jest wsią bardzo rozległą, rozciągniętą na przestrzeni 6 km. Należą do niej przysiółki: Rudawka, Farzyna, Wygrabowice, Bieszczady, Wądoły, Zapłocie, Grabinka, Kotasówka, Zagrodniki, Sekwana, Węgry, Młynówka i Franciszkowice. Wieś otaczają wysokie, piękne widokowo wzniesienia. Teren obniża się ku północy, gdzie skupione są stawy rybne o powierzchni około 100 ha. Międzyrzecze graniczy z: Bielsko-Białą, Jasienicą, Rudzicą, Ligotą, Bronowem i Mazańcowicami.
Nie wiadomo kiedy dokładnie założona została wieś Międzyrzecze. Po raz pierwszy jej nazwa występuje w dokumencie „Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis” z roku 1305. Dokument ten wymienia wsie, które były zobowiązane do płacenia świętopietrza. Od zarania, tj. początków XIV wieku Międzyrzecze należało do dóbr książąt cieszyńskich. W drugiej połowie XIV wieku przybrała na sile kolonizacja na prawie niemieckim. W Międzyrzeczu Górnym osiedliła się głównie ludność niemiecka, a w Międzyrzeczu Dolnym mieszana. Z Międzyrzecza wywodzili się m.in. starosta bielski Piotr Farkacz (1407) oraz sędzia ziemski Mikołaj Jenec (1409-36). W 1572 roku wieś została sprzedana wraz z innymi wioskami Karolowi z Promnitzy, właścicielowi Pszczyny i weszła w skład nowo utworzonego „Państwa Bielskiego”, które w następnych latach wielokrotnie zmieniało właścicieli. Pod względem przynależności państwowej Międzyrzecze i okolice należały we wczesnym średniowieczu do Polski, od 1327 roku wraz z całym Śląskiem do Czech, a następnie od 1526 r. do 1918 roku do Austrii. W okresie reformacji w Międzyrzeczu, podobnie jak w całym Księstwie Cieszyńskim, znaczna część mieszkańców przyjęła wyznanie ewangelickie.
Kościół Ewangelicko-AugsburskiNieistniejący juz kościół katolicki (1522 - 1993)O katolickiej parafii z okresu przed reformacją wiemy niewiele. Zbudowany w 1522 roku kościół katolicki, jeden z najwcześniejszych drewnianych obiektów sakralnych na Śląsku, był zaliczany do zabytków klasy „O” , w latach 1565-1654 znajdował się w rękach ewangelików. Kroniki ewangelickie odnotowały fakt, że w dniu 17 kwietnia 1654 roku, kiedy odebrano kościół ewangelikom, protestant Mikler, przerażony tym, co się działo, ukrył naczynia komunijne pod progiem swego domu. Dopiero w 1791 roku jeden z potomków Miklera przekazał te naczynia zborowi w Jaworzu. W czasach kontrreformacji katolicy odzyskali swój kościół i znaczenie.
Wpływy protestanckie były tutaj silne, przetrwały, mimo prześladowań w okresie kontrreformacji, do czasów współczesnych. W 1864 roku powstała samodzielna parafia ewangelicka, a w 1866 roku poświęcono nowo wybudowany kościół ewangelicki, który istnieje po dzień dzisiejszy.
W XVII i XVIII wieku Śląsk Cieszyński spotkało wiele nieszczęść: wojny, zarazy, epidemie chorób i rozboje wojskowych, dlatego ten teren poniósł wiele strat gospodarczych. W tym czasie Międzyrzecze liczyło 199 numerów domów i 1310 osób ludności i miało charakter rolniczy. Przypomnieć należy, że kiedy w 1742 roku hrabia Haugwitz kupił Państwo Bielskie i wprowadził nowe jednostki administracyjne tzw. obwody, przyczynił się do pogorszenia losu chłopów. Wzrosła pańszczyzna dla kmieci, zagrodników, chałupników i komorników. Obciążenia te doprowadziły do buntów chłopów. W latach 1846-1849 wieś i okolice nawiedziła zaraza ziemniaczana, jej następstwem był tyfus głodowy, na który zmarło w Międzyrzeczu 809 osób.
Druga połowa XIX wieku przyniosła nie tylko wyzwolenie spod ucisku feudalnego (zniesienie pańszczyzny), ale i wyraźne wzmocnienie gospodarstw chłopskich, które miały najlepsze osiągnięcia w produkcji podstawowych zbóż w całym powiecie bielskim. Rozwinęło się także sadownictwo, hodowla karpia i warzywnictwo. W latach międzywojennych nie obserwujemy tutaj większych przemian gospodarczych, nie pojawiły się żadne zakłady przemysłowe. Ludność żyła głównie z gospodarki na roli, a swoje produkty sprzedawała na chłonnym rynku Bielska i Białej.
Za czasów austriackich, od 1848 r. do 1914 roku na terenie Śląska Cieszyńskiego panowała niemal całkowita demokracja. Korzystali z niej mieszkańcy Międzyrzecza, zarówno Polacy jak i Niemcy. Mieli swoje związki i organizacje. Nasze ziemie przez prawie sześć wieków pozostawały poza granicami Polski, pod obcym panowaniem. Mimo to lud śląski pozostał wierny mowie ojczystej.
W czasie I wojny światowej zginęło w wojsku austriackim 20 mieszkańców wsi. Po I wojnie światowej sprawa przynależności Śląska była rozpatrywana na konferencji w Paryżu. Zakończyła się w 1920 roku wyznaczeniem granicy polsko-czechosłowackiej na rzece Olzie. W tym czasie Międzyrzecze miało wyraźnie dwunarodowe oblicze, zamieszkiwane było przez Polaków i Niemców. Język polski do Urzędu Gminnego w Międzyrzeczu Górnym wprowadzono w miejsce niemieckiego w 1923 roku, a więc dopiero 5 lat po odzyskaniu niepodległości przez Polskę (w Urzędzie Gminnym w Międzyrzeczu Dolnym posługiwano się językiem polskim).
Międzyrzecze do 1939 roku należało do Polski, do województwa śląskiego. W wyniku najazdu wojsk niemieckich wraz z całym Śląskiem Cieszyńskim zostało włączono do III Rzeszy. II wojna światowa przyniosła liczne ludzkie tragedie sąsiadów, Polaków i Niemców. Władze okupacyjne zarządziły, by każdy ubiegał się o obywatelstwo niemieckie i przyznawały tzw. volkslistę. Prześladowania dotknęły przede wszystkim ludność polską – były więc wywłaszczenia, wysiedlenia, wywozy na roboty do Niemiec, więzienia, zesłania do obozów koncentracyjnych. 17.06.1942r. policja hitlerowska rozstrzelała na terenie “Prochowni” 10 osób. Ofiarami byli prawdopodobnie Polacy z Górnego Śląska. Ich zwłoki wywieziono w nieznanym kierunku. W dniu 26.01.1945 r. w czasie ewakuacji więźniów z aresztu bądź z więzienia w Bielsku-Białej, hitlerowcy na krótkim odcinku drogi rozstrzelali 9 więźniów. Jedną z ofiar był Jan Pisarek z Zawiercia. Pochowano ich na cmentarzu ewangelickim. W lutym 1945 roku front wschodni zbliżył się do Międzyrzecza, nadeszły oddziały wojsk sowieckich. Działania wojenne spowodowały duże zniszczenia budynków mieszkalnych i zabudowań gospodarczych.
Po II wojnie zmienił się skład społeczeństwa w Międzyrzeczu. Ludność niemiecka w większości została wysiedlona do Niemiec, a na opuszczonych gospodarstwach osadzono Polaków wysiedlonych na kresach przez Sowietów i ludność z innych obszarów Polski. 9 lat później do społeczności międzyrzeckiej dołączyła ludność przesiedlona z Zarzecza – wioski zalanej pod sztuczny zbiornik w Goczałkowicach. W ostatnich latach Międzyrzecze zmienia swoje oblicze. Z charakteru rolniczego przekształca się w podmiejską wieś.
Tragiczną datą dla Międzyrzecza był 26 stycznia 1993 roku. Tego wieczoru spłonął zabytkowy drewniany kościół katolicki pw. Św. Marcina z 1522 roku. Po tym smutnym wydarzeniu, rozumiejąc stratę i ból wszystkich katolików w Międzyrzeczu, proboszcz parafii ewangelicko-augsburskiej ks. Jan Lech Klima wraz ze swoimi parafianami zaprosili ówczesnego proboszcza parafii rzymskokatolickiej ks. kan. Piotra Polaczka oraz parafian katolickich do swojego kościoła. Zaproszenie to zostało przyjęte z wielkim zadowoleniem i przez siedem lat niedzielna msza święta oraz ważniejsze uroczystości kościelne odbywały się w przyjaznym kościele ewangelickim. Bardzo wzmocniło to więzy ekumeniczne w Międzyrzeczu. Wyrazem uznania dla tak zacnego gestu było wyróżnienie ks. Jana Lecha Klimy w roku 2003 nagrodą księdza Józefa Londzina. 
Pierwsza szkoła w Międzyrzeczu powstała w XV wieku, była to szkoła parafialna. Prztrwała w tej formie do XIX w., kiedy to w ramach szkolnictwa austriackiego powstały dwie szkoły: polska i niemiecka, które przetrwały aż do II wojny światowej. Obecnie w Międzyrzeczu jest sześcioklasowa szkoła podstawowa, która wraz z przedszkolem tworzy zespół szkolny.
Na terenie wsi znajdują się: ośrodek zdrowia, poczta, biblioteka oraz dwie parafie: rzymskokatolicka i ewangelicko-augsburska, Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna „Rolnik”. Ma tu swoją siedzibę wiele firm usługowych i produkcyjnych. Od ponad 100 lat działają także dwie ochotnicze straże pożarne. Od 1947 r. panie rozwijają swoje zainteresowania w ramach Kół Gospodyń Wiejskich. Przy KGW Międzyrzecze Dolne istnieje Zespół Regionalny „Międzyrzeczanie”, a przy OSP Międzyrzecze Dolne orkiestra dęta. Od 1931 roku przy parafii ewangelicko-augsburskiej działa chór kościelny, od 2007 roku przy parafii katolickiej schola „Agni Novi”. W 1998 roku reaktywowano działalność Akcji Katolickiej, założonej jeszcze przed 1939 rokiem. We wsi są też dwa kluby sportowe: Jeździecki Klub Sportowy „Czanki” oraz Klub Sportowy „Międzyrzecze”, ponadto istnieje Koło Łowieckie „Hubertus” oraz Koło Emerytów, Rencistów i Inwalidów. Najmłodszą instytucją kulturalno – oświatową jest otwarta w 2003 r. Filia Gminnego Ośrodka Kultury. W listopadzie 2007 roku oddano do użytku Ośrodek Kultury Regionalnej “Chata Międzyrzecze”, budowany ze środków gminnych, przy znaczącym dofinansowaniu z funduszy Unii Europejskiej. Do nowego budynku, wykonanego w formie stylizowanej drewnianej chaty wiejskiej, została przeniesiona filia Gminnego Ośrodka Kultury, filia Biblioteki Gminnej oraz Izba Regionalna. Ekspozycja Izby Regionalnej, podobnie jak i powstały w roku 2007 serwis internetowy Międzyrzecza zostały sfinansowane ze środków grantu „Rzeczpospolitej Internetowej”. Najmłodszą organizacją społeczną w Międzyrzeczu jest założone w licu 2008 roku Stowarzyszenie Przyjaciół Międzyrzecza.

 


  • stara remiza z bocianim gniazdem,

 

Stara Remiza Strażacka w Międzyrzeczu Górnym

 

 

 

 

 

 

 

  •  unikalny, nadal działający młyn walcowy, założony w 1845 roku,

Młyn walcowy w Międzyrzeczu Dolnym

 

 

 

 

 

 

 

  •  stadniny koni, jeździecki klub sportowy.

 

 

 

 

 

 

 

Na pewno należy odwiedzić Izbę Regionalną, w której zgromadzono wiele cennych pamiątek, związanych z życiem międzyrzeczan.

Izba Regionalna

 

 

 

 

 

 

 

 

Na pewno należy odwiedzić Izbę Regionalną, w której zgromadzono wiele cennych pamiątek, związanych z życiem międzyrzeczan.

powrót
Komentarze
  • Wtorek 13 marca 2012,16:20:48
    ~ superh
    matko żal

W celu dodania komentarza musisz być zalogowany na forum serwisu miedzyrzecze.org.pl. Jesli posiadasz konto kliknij w link i zaloguj się.
Copyright ⓒ Stowarzyszenie Przyjaciół Międzyrzecza 2007-2015